Cảnh báo lừa đảo trực tuyến tháng 8/2026: Nhận diện các chiêu trò mạo danh cơ quan chức năng và ngân hàng

Trong tháng 8/2026, Bộ Công an đã ghi nhận sự gia tăng đột biến của các vụ lừa đảo trực tuyến với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc lợi dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp “ma” và giả mạo dịch vụ công. Người dân cần nâng cao cảnh giác để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình trước những chiêu trò lừa đảo mới.

Các điểm chính cần lưu ý

• Trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 959 vụ lừa đảo trực tuyến, thiệt hại ước tính 1.500 tỷ đồng.
• Tội phạm mạng đang chuyển hướng mạnh sang nền tảng di động, nơi người dùng ít cảnh giác.
• Các thủ đoạn lừa đảo mới bao gồm mạo danh cơ quan chức năng, ngân hàng, sử dụng công nghệ AI (deepfake, voice clone) và thành lập doanh nghiệp “ma”.
• Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin, không truy cập đường link lạ, không cung cấp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng cho người không quen biết.
• Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần bảo toàn bằng chứng và báo ngay cho ngân hàng, cơ quan công an gần nhất.

Thực trạng lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam tháng 8/2026

Mặc dù tình hình lừa đảo trực tuyến trong 6 tháng đầu năm 2026 tại Việt Nam có dấu hiệu giảm nhờ sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, các thủ đoạn lừa đảo vẫn ngày càng tinh vi và phức tạp. Đặc biệt, tội phạm đang lợi dụng công nghệ AI và mạo danh cơ quan chức năng, ngân hàng để lừa đảo.

Ngày 21/8/2026, Bộ Công an đã phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức hội nghị phổ biến, hướng dẫn Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trung tá Lê Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho biết không gian mạng đã trở thành môi trường hoạt động mới của tội phạm lừa đảo. Tội phạm mạng đang chuyển hướng mạnh sang nền tảng di động, nơi người dùng ít cảnh giác và không trang bị phần mềm bảo vệ như máy tính.

Hệ thống phòng chống lừa đảo nTrust của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia đã phát hiện gần 63.000 mẫu mã độc mới trên điện thoại di động tại Việt Nam trong năm 2025.

Số liệu thiệt hại và đối tượng lừa đảo

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 959 vụ lừa đảo trực tuyến với thiệt hại ước tính khoảng 1.500 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay, công an các đơn vị, địa phương đã phát hiện và bắt giữ hơn 200 người nước ngoài có liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến. Các nhóm này thường nhập cảnh vào Việt Nam, thuê chung cư cao cấp để thực hiện hành vi lừa đảo nhắm vào công dân quốc tế.

Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến

Mạo danh cơ quan chức năng và ngân hàng

• Giả mạo tin nhắn ngân hàng: Kẻ gian gửi tin nhắn SMS giả mạo tên ngân hàng (có thể hiển thị brandname ngân hàng) thông báo về điểm thưởng, quà tặng hoặc ưu đãi sắp hết hạn, kèm đường link yêu cầu truy cập. Khi người dùng truy cập và cung cấp thông tin bảo mật (mật khẩu, mã OTP, số thẻ, mã CVV/CVC), đối tượng sẽ chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
• Giả danh nhân viên cơ quan nhà nước: Yêu cầu liên kết, xác minh tài khoản với lý do an sinh xã hội, sau đó dẫn dụ nạn nhân chuyển khoản vào số tài khoản cơ quan nhà nước với số tiền nhỏ.
• Giả mạo ứng dụng dịch vụ công: Tội phạm thường tạo ra các phần mềm giả mạo ứng dụng dịch vụ công, cơ quan thuế, điện lực hoặc ngân hàng có giao diện giống thật nhằm đánh cắp thông tin, mã OTP để điều khiển thiết bị từ xa.
• Giả mạo cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án: Sử dụng cuộc gọi video với công nghệ deepfake tạo hình ảnh cán bộ mặc sắc phục tại phòng làm việc hoặc giấy tờ giả để thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án, yêu cầu chuyển tiền để “xác minh tài khoản” hoặc “phục vụ điều tra”.

Lợi dụng công nghệ AI để lừa đảo

• Deepfake và Voice Clone: Công nghệ deepfake và voice cloning được sử dụng để tạo video và giọng nói giả mạo gần như hoàn hảo, mạo danh người thân, đồng nghiệp, lãnh đạo để yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp.
• Lừa đảo đầu tư bằng ứng dụng AI: Mời gọi đầu tư tài chính thông qua các ứng dụng, phần mềm được quảng cáo sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hứa hẹn lợi nhuận nhanh chóng.
• Tạo “hệ sinh thái niềm tin”: Kẻ gian dựng cả website, fanpage, văn bản có logo – con dấu, tài khoản ngân hàng, mã QR và sử dụng công nghệ AI để tạo hình ảnh, tài liệu có độ thuyết phục cao để lừa đảo trong mùa tựu trường (giả mạo thông báo nhập học, học phí).

Thủ đoạn thành lập doanh nghiệp “ma”

Công an TP Đồng Nai đã cảnh báo về thủ đoạn thuê, nhờ người khác đứng tên thành lập “doanh nghiệp ma” để hoạt động trái quy định pháp luật. Các đối tượng lợi dụng việc thành lập doanh nghiệp dễ dàng để tạo vỏ bọc, sau đó đưa thông tin gian dối để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Những doanh nghiệp này không hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất mà được sử dụng làm công cụ để thực hiện các giao dịch bất hợp pháp, bao gồm cả trốn thuế.

Cách nhận diện và phòng tránh lừa đảo

Nhận biết tin nhắn, cuộc gọi, email giả mạo

• Không truy cập vào các đường link kèm theo trong tin nhắn SMS, kể cả khi tin nhắn hiển thị tên ngân hàng.
• Không sử dụng số điện thoại, đường link do người đang liên hệ cung cấp làm nguồn xác minh duy nhất.
• Kiểm tra kỹ tên chủ tài khoản và đối chiếu với thông tin thanh toán chính thức khi nhận được yêu cầu chuyển tiền.
• Không tin vào một văn bản có logo, dấu đỏ hay chữ ký mà mặc nhiên coi đó là văn bản thật.
• Cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền gấp, tạo áp lực thời gian (“chuyển ngay”, “chỉ còn vài phút”, “không chuyển sẽ mất suất”).
• Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác.
• Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn tự xưng là Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan Nhà nước yêu cầu chuyển tiền, giữ bí mật hoặc làm việc qua điện thoại, cần bình tĩnh xác minh với cơ quan chức năng trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.

Bảo vệ bản thân khỏi chiêu trò lừa đảo sử dụng AI

• Không vội tin video, hình ảnh, giọng nói chỉ vì chúng trông giống thật.
• Kiểm tra nguồn thông tin, xác định xem có phải nguồn chính thống hay không.
• Đối chiếu thông tin với các nguồn độc lập và đáng tin cậy.
• Nếu liên quan đến người thân, tiền bạc, cơ quan nhà nước hoặc giao dịch, hãy liên hệ trực tiếp để xác minh bằng một kênh khác.
• Cảnh giác với các lời mời gọi đầu tư tài chính qua ứng dụng AI hứa hẹn lợi nhuận cao, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc ví điện tử không rõ danh tính.

Tránh bị lợi dụng đứng tên thành lập doanh nghiệp “ma”

• Cảnh giác trước những lời mời chào “chỉ cần đứng tên thành lập công ty, không phải kinh doanh, sẽ được trả tiền” hoặc đề nghị cho thuê, mượn căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, chữ ký, con dấu, tài khoản thuế điện tử và các giấy tờ liên quan đến doanh nghiệp.
• Kiểm chứng kỹ thông tin doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh và mục đích sử dụng vốn trước khi góp vốn, giao dịch hoặc đầu tư.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã bị lừa đảo

Nếu bạn phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã trở thành nạn nhân, hãy thực hiện các bước sau:

• Bảo toàn tin nhắn, số điện thoại, đường link, tài khoản nhận tiền, mã giao dịch, hình ảnh, email và các tài liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan Công an.
• Liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản/thẻ và báo cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
• Thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền khi phát hiện hoặc được mời chào tham gia thành lập “doanh nghiệp ma” hoặc các hoạt động có dấu hiệu bất thường.

Bảo vệ tài khoản của bạn là trách nhiệm của chính bạn

Tình hình lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp đòi hỏi mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác và trang bị kiến thức bảo mật cần thiết. Hãy luôn kiểm tra kỹ thông tin, không vội vàng thực hiện các yêu cầu chuyển tiền hay cung cấp thông tin cá nhân khi chưa xác minh rõ ràng. Bảo vệ tài khoản và thông tin cá nhân của bạn chính là cách tốt nhất để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo tinh vi.

Tài liệu tham khảo

• kevesko.vn
• baoangiang.com.vn
• vietnamnet.vn
• baomoi.com
• bnews.vn
• tuoitre.vn
• dantri.com.vn
• hungyen.gov.vn
• chongluadao.vn
• cantho.gov.vn
• youtube.com
• quangngai.gov.vn